Tekst: 29 Listopad, 2002
Zrodlo: www.relacjeOnline.com

Szwedzkie firmy rekrutacyjne zarabiaja duze pieniadze na imporcie taniej sily roboczej z Europy Wschodniej. Lars Vikingsson z firmy Byggbemaning AB uwaza, ze jest to forma miedzynarodowej solidarnosci. Spawacz Robert Druciarek z Polski zarobil 3000 koron brutto za 250 godzin pracy...

Luka w przepisach prawnych umozliwila dwóm firmom rekrutacyjnym w Szwecji, w Skane prowadzenie niezwykle dochodowej dzialalnosci. Sprowadzaja tanich rzemieslników z Polski i Litwy i sami sprzedaja dalej ich uslugi z niezlym zyskiem. Sprzedajacy i kupujacy te uslugi zyskuja na tym systemie, ale jakie prawa i jaka ochrone maja zagraniczni rzemieslnicy?

Pomysl polega na tym, ze rzemieslnicy z Polski i Litwy rejestruja sie jako samodzielne firmy w swoich krajach. Moga potem pracowac w Szwecji przez 3 miesiace bez specjalnego zezwolenia na prace czy prawo pobytu i nie musza placic podatków w Szwecji.

Wyglada na to, ze system ten jest korzystny dla wszystkich zainteresowanych stron. Firmy rekrutacyjne maja zyski, konsumenci nie musza placic tyle, co za uslugi szwedzkiego rzemieslnika, a zagraniczni rzemieslnicy zarabiaja wiecej niz w swoich krajach.

Prawnik Alexander Broch, autor pomyslu, pracuje dzis jako doradca prawny dla obu firm rekrutacyjnych Polenkonsult i Byggbemanning AB, które znajduja sie w Höganäs w Skane. Uwaza on, ze import taniej sily roboczej bedzie sie z czasem powiekszal i obejmowal takze inne branze.

- Jak dlugo beda wystepuja duze róznice poziomów zycia na swiecie, tak dlugo taka dzialalnosc bedzie potrzebna. W przyszlosci bedziemy mogli importowac tania sile robocza np. z Bulgarii, Rumunii, czy Turcji, mówi Alexander Broch.

Najpierw pojawila sie firma Polenkonsult, która zaczela dzialac w roku 1999 na mala skale, ale szybko sie rozwinela, poniewaz okazalo sie, ze zapotrzebowanie na tanich rzemieslników jest bardzo duze. Dzis obsluguje 150 klientów (rzemieslników zarejestrowanych jako jednoosobowe firmy. przp. tlumacza). Wlasciciel Peter Jissbom funkcjonuje jako szwedzki pelnomocnik swoich zagranicznych klientów i ich firm. Pomaga im zawierac umowy, prowadzic szwedzka ksiegowosc, posredniczy w kontaktach z wladzami.

Druga firma Byggbemaning AB dziala w podobny sposób. Wlasciciel Lars Vikingsson pracowal przedtem dla Polenkonsult, ale pól roku temu zdecydowal sie na prowadzenie samodzielnej dzialalnosci. Dzis dla Byggbemaning pracuje 130 rzemieslników z Polski i Litwi i firma rosnie.

- Traktuje to jako praktyczny przejaw solidarnosci miedzynarodowej, mówi Lars Vikingsson.

Zdaniem Jissboma i Vikingssona rzemieslnicy licza sobie róznie za swoje uslugi, w zaleznosci od lokalnych kosztów utrzymania w swoich krajach. Firmy rekrutacyjne pobieraja przecietnie 30% prowizji za swoje uslugi. Powinno to oznaczac, ze rzemieslnik, który swoja prace wycenia na 150 kr za godzine, powinien po odliczeniu prowizji posrednika, dostac na reke okolo 100 koron.

Takiej informacji nie otrzymuje jednak rzemieslnik z Litwy, który zadzwonil do Larsa Vikingssona, pytajac o prace.

- Po odliczeniu naszych kosztów mozesz liczyc, ze na czysto zostanie ci 50 kr, wyjasnia Lars Vikingsson.

Spawacz Robert Druciarek z Polski czuje sie oszukany. Pracowal dzieki posrednictwu Polenkonsult, spawajac stalowe ramy dla duzej szwedzkiej firmy, przecietnie 12 godzin dziennie przez siedem dni tygodnia przez jeden miesiac. Zarobil jednak tylko 3000 kr brutto.

- W umowie bylo, ze musze zaplacic 5000 kr za szwedzkie zezwolenie podatkowe (F-skattsedel). Potem pobrali 20 000 kr za posrednictwo. Nadal nie dostalem moich pieniedzy, a kiedy zadzwonila do nich moja siostra to dowiedziala sie, ze jestem im jeszcze winny 5000 kr, mówi.

Inni rzemieslnicy, z którymi rozmawiali reporterzy STV 1 (Uppdrag granskning) takze wzmacniaja poglad, ze system jednak nie zawsze jest korzystny dla wszystkich zainteresowanych. Kontrakt obejmuje prace przez 10-12 godzin dziennie, przez 6-7 dni w tygodniu. Poniewaz formalnie rzemieslnicy nie sa zatrudnieni w Szwecji, nie obejmuja ich przepisy szwedzkiego prawa pracy. Szwedzki Zwiazek Zawodowy Pracowników Budowlanych (Byggnads..) zareagowal na te sytuacje i zameldowal obie firmy rekrutacyjne na policji.

- Uwazam, ze powinnismy w ogóle poddac w watpliwosc idee zatrudniania taniej zagranicznej sily roboczej bez socjalnych zabezpieczen, które obowiazuja w Szwecji. Wtedy jednak powinnismy zadbac, aby nasze przepisy byly wyrazniejsze, tak, abysmy przynajmniej wiedzieli, co konkretnie obowiazuje w danej sytuacji, mówi Tommy Petersson, inspektor policji z Malmö.

STV 1- Uppdrag granskining: wtorek 26 listopada gody. 20.00 Reporter Kicki Hultin, research Tomas Lindblom

www.relacjeOnline.com